O PROJEKCIE „KUNSZT RZESZOWSKIEJ FOTOGRAFII”

Realizowana przez Fundację Aparat Caffe inicjatywa „Kunszt rzeszowskiej fotografii” skupia się na ochronie rzeszowskich tradycji fotograficznych poprzez zawiązanie lokalnego partnerstwa na rzecz badania i dokumentacji rzeszowskiego rzemiosła fotograficznego, dokumentację filmową mikrohistorii byłych pracowników Rzemieślniczej Spółdzielni Pracy Fotografów im. 22 Lipca w Rzeszowie, realizację warsztatów dawnych technik fotograficznych, opracowanie publikacji projektowej opisującej rzeszowskie tradycje fotograficzne.

Fotografia to nie tylko obraz i aparat cyfrowy, to także eksponat i rzemiosło oparte na technikach chemicznych, które mimo, że zostały skazane na zagładę, posiadają urok, bogactwo i możliwości niedostępne dla fotografii cyfrowej. Rzemiosło fotografii tradycyjnej jest zagrożone wyginięciem z racji postępującego rozwoju technologii cyfrowej, zanika na nie zapotrzebowania, dochodzi do utraty kadry rzemieślniczej. Razem z zanikiem fachu tradycyjnego fotografa stajemy się ubożsi w wiedzę i obyczaje naszego rzeszowskiego dziedzictwa kulturowego, które stanowi ogromną w skali kraju, spuściznę fotograficzną w postaci bogatych kolekcji aparatów i akcesoriów fotograficznych, klisz, szklanych negatywów, błon fot., odbitek) w tym: dziedzictwo zakładu Edwarda Janusza w Rzeszowie (30 tys. eksponatów), zbiory Fundacji Aparat Caffe (3,5 tys. eksponatów).

Z drugiej strony, zaobserwowaliśmy, że wśród zwiedzających Atelier Aparat Caffe znajduje się grupa rzemieślników fotografii klasycznej, których łączy wieloletnia praca w Rzemieślniczej Spółdzielni Pracy Fotografów w Rzeszowie, powstałej w 1951 r. w wyniku upaństwowienia zakładów fotograficznych, w tym najważniejszego dla dorobku lokalnej kultury – zakładu E. Janusza. Ich wspomnienia i wiedza zasługuje na miano niematerialnego dziedzictwa kulturowego ważnego dla obecnych i przyszłych pokoleń mieszkańców. Chcielibyśmy utworzyć z nich grupę mentorów i wykorzystać ich chęć do przekazywania wiedzy, umiejętności i wspomnień kolejnym pokoleniom, by udokumentować i propagować wiedzę w zakresie rzeszowskiego rzemiosła fotograficznego. Inicjatywa stwarza możliwość współpracy międzypokoleniowej. Dzięki niej, odbiorcy będą mieli okazję na praktyczne poznanie źródeł lokalnego dziedzictwa niematerialnego, nabędą wiedzę w zakresie posługiwania się dawnym rzemiosłem fotograficznym, co przyczyni się do ocalenia od zapomnienia fotograficznych tradycji oraz do ochrony rzemiosła naszych przodków przed wyginięciem.

PROGRAM PROJEKTU

1. Rejestracja i opracowanie nagrań filmowych z mentorami.

Działanie obejmuje rejestrowanie nagrań audio/video wywiadów z mentorami, którymi są byli pracownicy Rzemieślniczej Spółdzielni Pracy Fotografów im. 22 Lipca w Rzeszowie. Wywiady będą dotyczyły pracy w dawnym zakładzie fotograficznym. Nagrania ocalą od zapomnienia mikrohistorie rzeszowskich rzemieślników.

2. Spotkania badawcze.

Końcem sierpnia 2018 r. są planowane 3 spotkania zespołu ds. ochrony rzeszowskich tradycji fotograficznych z mentorami w celu uzyskania praktycznej wiedzy na temat tajników warsztatu pracy fotografa w dawnym zakładzie fotograficznym. Spotkania będą obejmować zagadnienia pracy w atelier, w tym procesy przygotowania narzędzi, obsługi aparatów fot., oświetlenia studyjnego, pozowania, zabezpieczania materiałów fot., procesów wywoływania klisz i tworzenia zdjęć, retuszu negatywów i pozytywów. Ze spotkań powstanie opracowanie dokumentacji dot. ginącego zawodu dawnego fotografa przy wykorzystaniu źródeł historii mówionej pochodzących od mentorów. Spotkania mogą mieć pozytywny wpływ na wzrost kompetencji rzeszowskiej kadry kultury, dzięki stworzeniu przestrzeni otwartej współpracy i wymiany doświadczeń.

3. Warsztaty dawnych technik fotograficznych.

Planowana jest realizacja 4 warsztatów dawnych technik fotograficznych dla animatorów kultury i pasjonatów fotografii z Rzeszowa i okolic.  W tym działaniu pokazowy warsztat cyjanotypii dla 100 os. jest naszą propozycją na Europejskie Dni Dziedzictwa.

4. Opracowanie publikacji projektowej.

Na podstawie spotkań badawczych i nagrań z mentorami warsztatów, własnej pracy badawczej zostanie opracowana ilustrowana publikacja, która będzie zawierała opis rezultatów projektu, artykuły historyczne, archiwalne i współczesne ilustracje opisujące rzeszowskie tradycje fotograficzne oraz konspekty zajęć edukacyjnych.

5. Podsumowanie.

Uroczystym uwieńczeniem projektu będzie premiera publikacji i filmu projektowego  w czasie otwartego spotkania dla uczestników, mediów i przedstawicieli środowiska kultury i edukacji regionalnej. Planujemy dystrybucję publikacji do szkół, bibliotek, instytucji kultury, mediów oraz udostępnienie jej elektronicznej wersji na stronie internetowej.

Realizowany przez Fundację Aparat Caffe projekt „Kunszt rzeszowskiej fotografii” dofinansowano w ramach programu Narodowego Instytutu Dziedzictwa – Wspólnie dla dziedzictwa”.